Đóng gói chuyên môn: bắt đầu từ người mua và việc họ cần làm

Năm 2021, sau khi xuất bản Người Viết Kiếm Sống, tôi nhận được nhiều tin nhắn từ bạn đọc hỏi cách viết sao cho hay. Tôi muốn tổ chức một lớp viết.

Nhưng “lớp viết” thì rất chung chung. Mỗi người đang cần một điều khác nhau: viết lưu loát hơn, diễn đạt thuyết phục hơn, vượt qua cảm giác không dám viết, viết sách hoặc trở thành người viết chuyên nghiệp.

Đó là một điểm đáng dừng lại khi muốn đóng gói chuyên môn: cùng một lĩnh vực kiến thức, người mua có thể đang muốn hoàn thành những công việc rất khác nhau.

Tách điều mình biết khỏi việc người học đang cần

Nếu bắt đầu bằng danh sách tất cả những gì mình có thể dạy, sản phẩm sẽ nhanh chóng trở nên lớn. Nhưng người học có thể chỉ cần giải quyết một vấn đề hẹp hơn.

Thử viết riêng hai danh sách. Một bên là kinh nghiệm, phương pháp và ví dụ bạn có. Bên kia là những tình huống người khác đang hỏi bạn. Tìm chỗ hai danh sách gặp nhau để chọn phạm vi đầu tiên.

Ví dụ minh họa: “viết tốt hơn” có thể thu hẹp thành “viết được bài giới thiệu dịch vụ rõ ràng”. Khi đó, bạn dễ xác định bài tập và kết quả cần xem xét hơn.

Chọn một hành trình đủ rõ

Với lớp viết đầu tiên, tôi chọn ý tưởng hành trình người hùng để tổ chức trải nghiệm học. Đó là một lựa chọn sáng tạo của tôi khi ấy, không phải công thức bắt buộc cho mọi sản phẩm chuyên môn.

Điều có thể mang sang những sản phẩm khác là câu hỏi: người học đang đứng ở đâu, muốn đến đâu và cần trải qua những bước nào? Một concept chỉ hữu ích khi giúp quá trình đó rõ hơn.

Kiểm tra phạm vi trước khi làm quá nhiều

Trước khi xây cả khóa học, có thể dùng các câu hỏi sau để viết bản nháp sản phẩm:

• Ai là người dùng cụ thể?
• Họ gặp vấn đề này trong tình huống nào?
• Sau khi sử dụng, họ có thể làm được việc gì?
• Bạn có kinh nghiệm và ví dụ nào để hướng dẫn việc đó?
• Phần nào nằm ngoài phạm vi sản phẩm?
• Bạn cần người dùng thử điều gì để biết bản nháp còn thiếu?

Các câu hỏi này giúp chuyển từ một chủ đề rộng sang một lời đề nghị có thể hiểu và xem xét. Bạn cũng dễ nhận ra chỗ nào còn là giả định của mình.

Sản phẩm đầu tiên là nơi tiếp tục học

Một ý tưởng rõ ràng trên giấy vẫn cần gặp người học thật. Câu hỏi của họ, chỗ họ mắc và cách họ thực hành sẽ cho bạn thêm thông tin để chỉnh chương trình.

Với tôi, quá trình làm lớp viết cũng là quá trình hiểu rõ hơn mình có thể trao điều gì. Không cần đưa toàn bộ chuyên môn vào một sản phẩm ngay từ đầu. Chọn một việc vừa sức để làm tốt, rồi dùng trải nghiệm ấy làm cơ sở cho bước tiếp theo.